De Neaderthaler M7

Ongeveer 400.000 jaar geleden leefden de Neanderthalers in Europa en delen van Azië. Neanderthalers waren mensen die veel op ons leken, maar ook verschillen hadden. Ze waren meestal kleiner dan moderne mensen, maar hadden een sterk en gespierd lichaam. Daardoor konden zij goed overleven in een koud klimaat.

In de tijd van de Neanderthalers waren er meerdere ijstijden. Grote delen van Europa waren bedekt met sneeuw en ijs. De winters waren streng en voedsel was soms moeilijk te vinden. Neanderthalers pasten zich goed aan deze omstandigheden aan. Hun stevige lichaam hielp hen om warmte vast te houden. Ook maakten zij kleding van dierenhuiden om zich tegen de kou te beschermen.

Wonen en overleven

Neanderthalers woonden vaak in grotten. Daar waren ze beschermd tegen wind, regen en sneeuw. Maar niet overal waren grotten beschikbaar. Daarom bouwden ze soms ook hutten van hout, takken en botten van grote dieren, zoals mammoeten. In Oekraïne hebben archeologen resten van zulke hutten gevonden. Archeologen zijn onderzoekers die oude resten van mensen bestuderen.

Neanderthalers konden vuur maken en gebruiken. Vuur was erg belangrijk. Het gaf warmte, licht en bescherming tegen gevaarlijke dieren. Ook konden ze vlees bereiden boven het vuur.

Jagen en voedsel

Neanderthalers waren goede jagers. Ze maakten werktuigen en wapens van steen, zoals speren, messen en bijlen. Daarmee jaagden ze op grote dieren, zoals mammoeten, rendieren en bizons.

Omdat het klimaat koud was, hadden Neanderthalers veel voedsel nodig om warm te blijven. Daarom aten zij vooral vlees. Soms was er weinig voedsel beschikbaar. Archeologen hebben ontdekt dat Neanderthalers in moeilijke tijden soms andere Neanderthalers aten. Dat noemen we kannibalisme. Kannibalisme betekent dat mensen van hun eigen soort eten.

Slimmer dan vroeger gedacht

Vroeger dachten wetenschappers dat Neanderthalers dom en primitief waren. Tegenwoordig weten we dat dit niet klopt. Ze konden samenwerken, gereedschappen maken en waarschijnlijk ook met elkaar praten via een eenvoudige taal.

Er zijn aanwijzingen dat Neanderthalers voor zieke groepsleden zorgden. Ook hebben onderzoekers graven gevonden. Dat laat zien dat zij waarschijnlijk nadachten over de dood en rituelen hadden.

Contact met Homo sapiens

Ongeveer 40.000 jaar geleden kwamen de eerste moderne mensen, de Homo sapiens, vanuit Afrika naar Europa. Een tijd lang leefden Homo sapiens en Neanderthalers naast elkaar.

Wetenschappers denken dat beide mensensoorten van elkaar hebben geleerd. Ook kregen zij samen kinderen. Daarom hebben veel mensen tegenwoordig nog een klein beetje Neanderthaler-DNA in hun lichaam.

Het uitsterven van de Neanderthalers

Ongeveer 28.000 jaar geleden verdwenen de laatste Neanderthalers. Wetenschappers weten nog steeds niet precies waarom zij uitstierven. Mogelijk speelden klimaatveranderingen, ziektes en concurrentie met Homo sapiens een rol. Concurrentie betekent dat soorten met elkaar strijden om voedsel en leefgebied.

Tot op de dag van vandaag onderzoeken wetenschappers hoe de Neanderthalers leefden en waarom zij verdwenen.

Leuke feiten:

• Neanderthalers hadden waarschijnlijk grotere hersenen dan moderne mensen.

• Ze gebruikten lijm van berkenbast om stenen werktuigen vast te maken.

• Veel mensen hebben nog een klein beetje Neanderthaler-DNA.

• De naam “Neanderthaler” komt van het Neanderdal in Duitsland. Daar werden voor het eerst botten van deze mensensoort gevonden.

Meer leren?