top of page
Gaius Marius

Gaius Marius M7

Romeinse generaal die de legioenen compleet veranderde.

De naam Gaius Marius heb je waarschijnlijk nog nooit gehoord, maar deze Romeinse generaal heeft ervoor gezorgd dat het Romeinse leger werd zoals je het kent uit films en verhalen. Voor de tijd van Marius zag het Romeinse leger er namelijk heel anders uit.

Soldaten waren vroeger geen beroepssoldaten. Het waren gewone Romeinse burgers en boeren die tijdelijk moesten vechten in oorlogen. Dat noemen we dienstplicht. Na een oorlog gingen de meeste soldaten gewoon weer terug naar hun boerderij.

Maar Rome werd steeds groter en voerde steeds meer oorlogen. Rond 107 voor Christus kreeg generaal Gaius Marius de opdracht om met een leger naar Afrika te gaan. Alleen was er een groot probleem: er waren bijna geen soldaten meer.

Marius begreep dat het Romeinse leger zo niet langer kon blijven bestaan. Daarom besloot hij het leger compleet te veranderen.


De veranderingen door Gaius Marius.
De veranderingen door Gaius Marius.

Het eerste beroepsleger

Marius maakte van het Romeinse leger een beroepsleger. Vanaf dat moment mochten ook arme mannen soldaat worden.

Iedere soldaat kreeg salaris van de Romeinse staat. Ook kregen soldaten eten, wapens, een harnas en andere uitrusting van Rome zelf. Na ongeveer 25 jaar dienst kregen soldaten zelfs een stuk land en een pensioen.

Daardoor wilden ineens veel meer mannen soldaat worden. Voor arme mensen was het leger opeens een kans op geld, eten en een beter leven.

Deze nieuwe soldaten werden de beroemde Romeinse legionairs.


Testudo (schildpadformatie)
Testudo (schildpadformatie)

Keiharde training

Marius wilde niet alleen meer soldaten, maar vooral betere soldaten. Romeinse legionairs moesten daarom iedere dag trainen.

Ze leerden marcheren, vechten met zwaarden en speren, kampen bouwen en samenwerken tijdens gevechten. Ook moesten ze enorme afstanden lopen met zware bepakkingen op hun rug.

Sommige legionairs liepen meer dan 50 kilometer per dag terwijl ze hun wapens, eten en uitrusting zelf droegen. Daarom kregen ze later de bijnaam: “de ezels van Marius”.

De legioenen

Marius verdeelde het leger in grote groepen die legioenen werden genoemd. Een legioen bestond uit ongeveer 4800 soldaten.

Die groepen werden weer verdeeld in kleinere groepen, zodat soldaten beter samen konden werken tijdens gevechten.

Romeinse soldaten leerden ook speciale formaties gebruiken. Een bekende formatie was de testudo, ook wel de schildpadformatie genoemd.

Bij de testudo hielden soldaten hun schilden boven en naast elkaar. Daardoor ontstond een soort muur van schilden die bescherming gaf tegen pijlen en speren.


Romeinse Legionair.
Romeinse Legionair.

Waarom waren de veranderingen zo belangrijk?

Door de veranderingen van Gaius Marius kreeg Rome een enorm professioneel leger. Soldaten waren beter getraind, beter georganiseerd en trouwer aan hun legerleider.

Dankzij deze sterke legioenen groeide Rome in korte tijd uit tot een van de grootste rijken uit de geschiedenis.

Veel ideeën van Marius werden nog honderden jaren gebruikt in het Romeinse leger.


De groei van het Romeinse Rijk na de veranderingen van Gaius Marius.
De groei van het Romeinse Rijk na de veranderingen van Gaius Marius.

Leuke feitjes

  • Gaius Marius veranderde het Romeinse leger.

  • Arme mannen mochten door hem soldaat worden.

  • Romeinse soldaten droegen zware bepakkingen tijdens marsen.

  • Een Romeins legioen bestond uit duizenden soldaten.

  • Het Romeinse leger werd door Marius veel sterker.

Meer leren?


bottom of page