Walt Disney M6

Stel je een wereld voor zonder Mickey Mouse, Donald Duck of magische sprookjeskasteeltjes. Een wereld waarin tekenfilms niet meer waren dan korte, stomme, zwart-wit filmpjes waarin amper iets gebeurde. Eén man durfde te dromen dat het anders kon. Met een ongekende dosis fantasie, doorzettingsvermogen en het lef om alles op het spel te zetten, veranderde hij de filmwereld voorgoed. Hoe transformeerde een arme jongen van het platteland in de grondlegger van het grootste entertainmentimperium ter wereld?

Die man was Walt Disney.

Een dromer op de boerderij (1901-1923) Walter Elias Disney werd in 1901 geboren in de Amerikaanse stad Chicago. Als kleine jongen verhuisde hij met zijn gezin naar een boerderij in Marceline, een rustig dorpje in de staat Missouri. Hier ontstond zijn diepe liefde voor tekenen en voor dieren. Omdat zijn vader heel streng was en er weinig geld was voor tekenpapier, tekende Walt zijn eerste figuren met wc-papier en wc-borstels op de houten wanden van de schuur.

Als tiener wist Walt het zeker: hij wilde tekenaar worden. Na de Eerste Wereldoorlog, waarin hij als ambulancechauffeur werkte, richtte hij een eigen studiootje op om getekende reclamefilmpjes te maken. Maar Walt was een slechte zakenman. Hij gaf meer geld uit aan de kwaliteit van zijn animaties dan er binnenkwam, waardoor zijn eerste bedrijfje al snel failliet ging. Met niet meer dan een koffer vol kleren, een paar tekenspullen en veertig dollar op zak stapte de 21-jarige Walt op de trein naar Hollywood, vastbesloten om het daar te maken.

De geboorte van een muis (1928) In Hollywood boekte Walt succes met een getekend konijn genaamd Oswald the Lucky Rabbit. Maar al snel kreeg hij een keiharde les: een stiekeme filmbaas stal de rechten van het konijn en nam al Walts tekenaars over. Walt stond met lege handen.

Op de lange treinreis terug naar huis bedacht hij een nieuw personage: een dappere, vrolijke muis. Hij noemde hem aanvankelijk Mortimer, maar zijn vrouw Lillian vond die naam veel te ernstig en stelde Mickey voor. Walts beste vriend en meestertekenaar, Ub Iwerks, gaf de muis zijn iconische vorm. In 1928 verscheen Steamboat Willie, een van de allereerste tekenfilms met gesynchroniseerd geluid. De kijker hoorde Mickey niet alleen bewegen, maar ook fluiten, drummen en lachten. Het filmpje werd een gigantische sensatie en Mickey Mouse groeide in korte tijd uit tot de beroemdste muis ter wereld.

'Disney's Dwaasheid': Sneeuwwitje (1937) Walt wilde steeds de grenzen verleggen. In het midden van de jaren 30 bedacht hij iets wat nog nooit vertoond was: een avondvullende, getekende speelfilm van meer dan een uur, helemaal in kleur en met muziek. De filmwereld verklaarde hem voor gek. Iedereen noemde het project spottend 'Disney's Folly' (Disney's Dwaasheid). Critici beweerden dat niemand zolang naar een tekenfilm wilde kijken en dat het publiek hoofdpijn zou krijgen van de felle kleuren.

Walt zette door. Hij nam een torenhoge hypotheek op zijn eigen huis om de gigantische productie van Sneeuwwitje en de zeven dwergen te financieren. Zijn tekenaars moesten jarenlang studeren op de bewegingen van echte mensen en dieren om het zo realistisch mogelijk te maken. Toen de film in 1937 in première ging, werd het een verpletterend succes. Volwassenen en kinderen zaten met tranen in hun ogen in de bioscoop. De film bracht miljoenen op en bewees dat animatie een volwaardige kunstvorm was.

Oorlog, innovatie en een magisch koninkrijk (1940-1955) Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, veranderde er veel voor de Disney Studio's. De overheid vroeg Walt om trainingsfilms te maken voor Amerikaanse soldaten en getekende propagandafilms om de bevolking moed in te spreken. Donald Duck werd in deze periode ingezet om de mensen te overtuigen trouw hun belasting te betalen voor de strijd.

Na de oorlog bedacht Walt een nieuw, revolutionair concept. Als vader ergerde hij zich eraan dat er op kermissen en in parken voor ouders niks anders te doen was dan op een bankje kijken naar hun draaiende kinderen. Hij wilde een plek creëren waar ouders én kinderen samen een magische wereld konden binnenstappen. In 1955 opende hij Disneyland in Californië. Ondanks een chaotische openingsdag—waarbij de hakken van dames wegzakten in het net gestorte asfalt—groeide het themapark uit tot een wereldwijd fenomeen.

Een onvergetelijke erfenis Walt Disney bleef tot aan het einde van zijn leven werken aan vernieuwende ideeën, waaronder een nog groter park in Florida (het latere Walt Disney World). Helaas maakte hij de opening daarvan niet meer mee; hij overleed in 1966 aan de gevolgen van longkanker.

Walt liet een verwoeste bedrijfstak achter als een bloeiend, wereldwijd imperium. Hij beweerde altijd nuchter dat mensen niet moesten vergeten waar het allemaal mee begon. Zo sprak hij de beroemde woorden: "I hope that we never lose sight of one thing—that it was all started by a mouse."

Leuke feitjes

• De originele stem van Mickey: Walt hield zoveel van zijn creatie dat hij van 1928 tot 1946 eigenhandig de stem en het kenmerkende piepstemmetje van Mickey Mouse insprak.

• Absoluut Oscar-record: Walt Disney holds het absolute wereldrecord voor het behalen van de meeste Academy Awards (Oscars). Hij werd maar liefst 59 keer genomineerd en nam 26 gouden beeldjes mee naar huis.

• Unieke Oscar voor Sneeuwwitje: Voor het bouwen van de allereerste animatiespeelfilm ontving hij een heel speciale Oscar: één beeldje op normale grootte, vergezeld door zeven piepkleine mini-Oscars op een rijtje op hetzelfde voetstuk.

• Main Street U.S.A.: Het gezellige straatje waar je in elk Disneypark binnenloopt, is door Walt persoonlijk ontworpen als een exacte kopie van het dorpje Marceline waar hij als jongetje zo gelukkig was.

• Hardnekkig fabeltje over invriezen: Er gaat al decennialang een hardnekkig gerucht dat de overleden Walt Disney ijskoud zou zijn ingevroren in een cryogene cabine onder een attractie. Dit is een fabeltje: Walt werd na zijn overlijden in 1966 gewoon gecremeerd en rust op een begraafplaats in Californië.

Meer weten?