Walt Disney M7

Stel je een wereld voor waarin tekenfilms niet meer waren dan vluchtige, stomme zwart-witfilmpjes. Een tijd waarin iconische personages als Mickey Mouse, Donald Duck of de betoverende sprookjeskasteeltjes simpelweg nog niet bestonden. Eén man beschikte over een grenzeloze verbeeldingskracht en het lef om alles op het spel te zetten. Met zijn vernieuwende ideeën veranderde hij de entertainmentindustrie voorgoed en bouwde hij een magisch imperium op. Hoe transformeerde een arme jongen van het platteland tot de beroemdste verhalenverteller uit de geschiedenis?

Die man was Walt Disney.

De jeugd van een gedreven dromer (1901-1923) Walter Elias Disney werd in 1901 geboren in de Amerikaanse stad Chicago, maar groeide op op een landelijke boerderij in Marceline, Missouri. In dit idyllische dorpje ontluikte zijn diepe passie voor tekenen en zijn fascinerende liefde voor dieren. Omdat het gezin nauwelijks geld had voor tekenpapier, liet de jonge Walt zijn fantasie de vrije loop door met teer en wc-papier op de houten wanden van de schuur te schetsen.

Als tiener wist Walt met absolute zekerheid wat zijn roeping was: hij wilde kunstenaar worden. Na een periode als ambulancechauffeur tijdens de Eerste Wereldoorlog, richtte hij zijn eerste animatiestudio op. Walts artistieke ambitie was echter groter dan zijn zakelijke inzicht. Omdat hij meer geld investeerde in de verfijning van zijn animaties dan er binnenkwam, ging zijn studio al snel failliet. Maar opgeven kwam niet in zijn woordenboek voor. Met niet meer dan een koffer vol kleren, een paar schetsboeken en veertig dollar op zak reisde de 21-jarige Walt naar Hollywood, vastbesloten zijn dromen waar te maken.

Van tegenslag tot de geboorte van een icoon (1928) In Hollywood boekte Walt aanvankelijk succes met een getekend konijn, genaamd Oswald the Lucky Rabbit. Maar de vreugde was van korte duur. Een meedogenloze filmproducent kreeg slinks de auteursrechten van het figuurtje in handen en nam vrijwel al Walts tekenaars over. Walt stond op slag weer met lege handen.

In plaats van bij de pakken neer te zitten, ontwierp hij tijdens een lange treinreis een nieuw personage: een dappere, optimistische muis. Hij noemde hem aanvankelijk Mortimer, maar op aanraden van zijn echtgenote Lillian kreeg het personage de naam Mickey. Samen met zijn briljante meestertekenaar Ub Iwerks bracht hij de muis tot leven. In 1928 maakte de wereld kennis met Steamboat Willie, een van de allereerste tekenfilms met gesynchroniseerd geluid. Het publiek was verbijsterd: men zag Mickey niet alleen bewegen, maar hoorde hem ook synchroon fluiten, drummen en lachen. Het werd een regelrechte sensatie.

'Disney's Dwaasheid' verandert de filmwereld (1937) Walt wilde de grenzen van het filmmaken voortdurend verleggen. Midden jaren 30 bedacht hij een revolutionair plan: de allereerste avondvullende animatiespeelfilm, volledig in kleur en voorzien van meeslepende muziek. De filmindustrie verklaarde hem voor gek. Sceptici noemden het project spottend 'Disney's Folly' (Disney's Dwaasheid) en beweerden dat volwassenen nooit zolang naar een tekenfilm zouden willen kijken.

Walt liet zich niet ontmoedigen. Hij nam een torenhoge hypotheek op zijn eigen huis om de gigantische productie van Sneeuwwitje en de zeven dwergen te financieren. Zijn animatoren moesten jarenlang de anatomie en bewegingen van echte mensen bestuderen om de beelden zo realistisch mogelijk te maken. Toen de film in 1937 in première ging, sloeg het resultaat in als een bom. Toeschouwers waren diep geroerd en de film bracht een vermogen op. Walt had definitief bewezen dat animatie een volwaardige kunstvorm was.

Oorlogstijd en de droom van een magisch koninkrijk (1940-1955) Tijdens de Tweede Wereldoorlog veranderde de rol van de Disney Studio's ingrijpend. De Amerikaanse overheid vroeg de studio om instructiefilms voor soldaten en meeslepende propagandafilms te maken. Bekende figuren zoals Donald Duck werden ingezet om de bevolking te bemoedigen en het belang van vaderlandsliefde te onderstrepen.

Na de oorlog wendde Walt zijn blik naar een nieuw avontuur. Als vader ergerde hij zich aan het feit dat er in bestaande pretparken voor ouders weinig te beleven viel terwijl hun kinderen in attracties zaten. Hij wilde een betoverende plek creëren waar gezinnen sámen herinneringen konden maken. In 1955 opende Disneyland in Californië zijn deuren. Ondanks een chaotische openingsdag—waarbij de hakken van bezoekers wegzakten in het gloednieuwe asfalt—groeide het themapark uit tot een wereldwijd succes.

De onuitwisbare nalatenschap van een genie Tot aan zijn overlijden in 1966 bleef Walt bouwen aan nieuwe, grensverleggende concepten, waaronder een nog omvangrijker parkproject in Florida. Hij liet een bloeiend imperium achter dat de harten van generaties heeft veroverd. Toch bleef hij altijd opmerkelijk bescheiden over zijn succes. Zo sprak hij ooit de beroemde woorden: "I hope that we never lose sight of one thing—that it was all started by a mouse."

Leuke feitjes

• De originele stem van Mickey: Walt hield zoveel van zijn creatie dat hij van 1928 tot 1946 eigenhandig de stem en het kenmerkende piepstemmetje van Mickey Mouse insprak.

• Absoluut Oscar-record: Walt Disney holds het absolute wereldrecord voor het behalen van de meeste Academy Awards (Oscars). Hij werd maar liefst 59 keer genomineerd en nam 26 gouden beeldjes mee naar huis.

• Unieke Oscar voor Sneeuwwitje: Voor het bouwen van de allereerste animatiespeelfilm ontving hij een heel speciale Oscar: één beeldje op normale grootte, vergezeld door zeven piepkleine mini-Oscars op een rijtje op hetzelfde voetstuk.

• Main Street U.S.A.: Het gezellige straatje waar je in elk Disneypark binnenloopt, is door Walt persoonlijk ontworpen als een exacte kopie van het dorpje Marceline waar hij als jongetje zo gelukkig was.

• Hardnekkig fabeltje over invriezen: Er gaat al decennialang een hardnekkig gerucht dat de overleden Walt Disney ijskoud zou zijn ingevroren in een cryogene cabine onder een attractie. Dit is een fabeltje: Walt werd na zijn overlijden in 1966 gewoon gecremeerd en rust op een begraafplaats in Californië.

Meer weten?